Szczyrk i jego historia: Ciekawostki i sekrety turystycznej perły Beskidów

Szczyrk to urokliwe, turystyczne serce Beskidu Śląskiego. Co roku tysiące turystów odwiedza tę miejscowość, aby podziwiać imponujące krajobrazy doliny rzeki Żylicy, szusować po zimowych trasach zjazdowych oraz podbijać szlaki rowerowe Enduro. Zanim jednak narciarstwo zdominowało ten rejon, a do bazy noclegowej dołączyły prestiżowe bazy z widokami na panoramę gór, miasto rozwijało się jako mała, intrygująca górska osada pasterzy.

Jaka jest prawdziwa historia Szczyrku? Sprawdź kalendarium tego wspaniałego miasta i dowiedz się, co kryje historia jednego z najpiękniejszych punktów na turystycznej mapie Polski.

Skąd wzięła się nazwa miejscowości „Szczyrk”?

Jednym z najczęściej pojawiających się w wyszukiwarce pytań w kontekście historii kurortu jest geneza samej nazwy osady. Co ciekawe, etymolodzy zbadali w przeszłości to intrygujące określenie – badacze skłaniają się głównie ku dwóm legendom.

1. Wersja pasterska: Odwołuje się do "szczyrkania" (wydawania radosnego brzdęku), a zatem typowego odgłosu uderzania niewielkich, metalowych dzwoneczków uwiązanych na szyjach owiec wypasanych dawniej masowo na beskidzkich polanach.

2. Wersja górska: Zakłada, że słowem „szczyrkanie” nasi przodkowie obrazowo nawiązywali w tych terenach nie do zwierzyny łownej, a do ciągłego, charakterystycznego szmeru uderzających o skały rwących nurtów wodnych górskiego potoku.

Oprócz miasta z zagadkami, w okolicy funkcjonują i same wzgórza kryjące dawne historie. Pierwotna nazwa króla wszystkich masywów (największa tutejsza góra "Skrzyczne", mająca aż 1257 m n.p.m.) z dużym prawdopodobieństwem odwołuje się natomiast do powtarzających się głośnych skrzeczeń żab nieistniejącego już historycznie jeziora znajdującego na dzikim grzbiecie kotliny górskiej. Z kolei Klimczok odwołuje się w legendzie do przerażającego okolicznego rozbójnika.

Fascynująca mozaika kultur – od XVI do XVIII wieku

Rozwój lokalny napędzała praca lokalnego osadnictwa. Dzisiejsza gmina wyrosła bowiem dzięki wielu wielokulturowym przybyszom osiedlającym rejon śląski, którzy zintegrowali z regionem rożnorodne narody i kultury mniejszości m.in:

• Zbiegowie.

• Wołosi z południa Bałkan (przywieźli pionierskie tajniki owczarstwa).

• Migranci na obrzeżach gór z Niemiec, Czesi czy żołnierze oddziałów austriacko-węgierskich i obywatele pograniczy słowackich.

Z oficjalnej historycznej daty warto tu nadmienić – według danych Księdza Bartłomieja Kampkowicza pierwszy w historii parafii powszechny rachunek skarbowy wszystkich mieszkańców stworzono od roku 1630!

Zarys i chronologia historii Szczyrku: od skromnej polany po perłę kurortu

Ewolucję miasta z pewnością docenią entuzjaści historii i regionalizmu. Opierając się na dawnych zapiskach, przeszłość i niezwykły skok cywilizacyjny Szczyrku najlepiej przeanalizować przez szybkie historyczne kalendarium:

• Początki osadnictwa (XVI–XVII wiek): Była to wówczas jedynie mała, wielowyznaniowa osada pasterzy. Co fascynujące, dawne rejestry wykazywały, że pierwotne i stałe społeczności rejonu Szczyrku stanowiły grono liczące ok. 100 osób. Byli to bardzo zżyci rolnicy i górscy rzemieślnicy, masowo zajmujący się w tradycyjnych domostwach przetwórstwem drzewnym (głównie pokryciowym wyrobem dachu tj. tutejszymi deskami nazywanymi gontami), oraz przerabianiem własnego dziedzictwa natury od pasterzy i tworzywa – ciepłego oraz znakomicie izolującego grubo plecionego polskiego sukna na gruby okryw i opiętek z włosa lokalnej gęstej beskidzkich naturalnej sierści runi u owczych.

• Intensywny rozwój u progu XX wieku (Złoty okres młynów wodnych): Upowszechnienie nowatorskich rozwiązań inżynieryjnych prawdopodobnie przyniósł miastu rozwój. Rewelacyjnie obmyślone stopnie spiętrzeniowe usadowiane przy wartkim nurcie dzisiejszej Żylicy rozwinęły szczyrkowskie tartaki.

• Dzisiaj Szczyrk to tętniący życiem, nowoczesny i w pełni całoroczny kurort, który bez wątpienia może poszczycić się najnowocześniejszą infrastrukturą sportową i rekreacyjną w Polsce.

  Dawna, cicha osada górska przeszła w ostatnich latach potężną, wizjonerską transformację. Miejsce przestarzałych orczyków zajęły wieloosobowe, szybkie gondole oraz niezwykle komfortowe kanapy z podgrzewanymi siedzeniami i osłonami przeciwwiatrowymi. Gigantyczne inwestycje, takie jak powstanie nowoczesnego kompleksu Szczyrk Mountain Resort, uczyniły z miasta prawdziwy raj dla narciarzy i snowboardzistów. Dziś goście mogą korzystać z nowoczesnego, wspólnego skipassu łączącego największe ośrodki narciarskie w regionie (oferującego łącznie około 40 km rewelacyjnie przygotowanych, oświetlonych i w pełni dośnieżanych tras).

  Jednak miano kurortu całorocznego nie jest tu przypadkowe. Po ustąpieniu śniegu, infrastruktura w płynny sposób zmienia swoje oblicze i staje się tłem dla innych aktywności. Szybkie wyciągi latem wywożą w góry całe rodziny oraz pasjonatów dwóch kółek, ponieważ Szczyrk uchodzi obecnie za absolutną, rowerową stolicę kraju. Przez zbocza poprowadzono zróżnicowany, gigantyczny system górskich tras rowerowych (Enduro Trails by Trek), zaprojektowanych tak, by dostarczały rozrywki zarówno zawodowcom grawitacyjnym, jak i stawiającym pierwsze kroki amatorom.

  Przemiana infrastrukturalna Szczyrku objęła nie tylko wyciągi. Uzdrowisko szczyci się dziś doskonale zaaranżowanym deptakiem i ścieżką rowerowo-spacerową wokół rwącej rzeki Żylicy. Wybudowano pięknie odrestaurowane, tętniące życiem centrum – Plac św. Jakuba z licznymi kawiarniami. Pojawiła się bogata strefa apres-ski, profesjonalne serwisy sportowe, bezpłatne linie bezemisyjnych darmowych Skibusów oraz absolutnie pierwszorzędna, bogata baza ekskluzywnych apartamentów ze strefami Wellness & SPA. Majestatyczna, ojcowska górująca wokół natura idealnie spaja się tutaj z technologią i designem godnym najlepszych alpejskich ośrodków – dając swoim turystom rozmach, prestiż i górską niezależność.